Die speen en afronding van kalwers

01 March 2018

Daar sal altyd ’n vraag na speenkalwers wees, met ’n premie vir goeie kwaliteit droë diere. Die eerste 30 dae nadat ’n kalf gespeen word, is heel moontlik die stresvolste tydperk van sy lewe. Goeie bestuur tydens hierdie periode is dus van kardinale belang. Die vermindering van skeidings- en hanteringsstres, verskaffing van behoorlike voeding, koue drinkwater en die voorkoming van siektes verhoog die waarde van die kalwers en verbeter hul vermoë om hul genetiese potensiaal, in die voerkraal of as teeldiere te bereik.

Dit is belangrik om te besluit wanneer en deur watter metode kalwers gespeen moet word, omdat dit die speenmassa van die kalf sowel as die kondisie van die koeie beïnvloed. Sodra die kalf gespeen word verminder dit die spanning op die koei en kan die koei die nutriënte wat voorheen vir melkproduksie gebruik is nou kanaliseer na haar eie liggaamsfunksies soos om kondisie te bou en vir voorbereiding vir die volgende kalwingsseisoen. Die liggaamskondisie van ’n koeikudde tydens kalwing het ’n groot invloed op die belangrikste aspekte van ’n kudde se vrugbaarheid. Hoe beter die liggaamskondisie van 'n koei by kalwing is, hoe beter gaan haar melktoevoer wees en hoe gouer sal sy na kalwing weer op hitte kom.

Die ideale ouderdom om kalwers te speen is tussen sewe en agt maande. Aangesien ’n koei meer waardevol is as 'n jong speenkalf, kan daar besluit word om die kalwers vroeër te speen voor die koei se kondisie te ver agteruitgaan. Die hoofdoel van vleisproduksie is om so veel as moontlik kalwers te produseer, dus dat elke koei een keer per jaar te laat kalf. Die doelwit kan slegs bereik word as die koei in ’n goeie liggaamskondisie is tydens speen.

Daar is verskeie faktore wat die speenouderdom bepaal:

Beskikbaarheid van voer : 

In ’n jaar waartydens goeie gehalte weiding volop is en die koei se kondisie nie agteruitgaan as gevolg van die kalf wat aan haar suip nie, kan die kalf in die normale speenseisoen gespeen word. In droër jare kan dit oorweeg word om kalwers vroeër te speen.

Wanneer daar na die voeding van jong diere gekyk word, is droëmateriaal-inname een van die belangrikste faktore en dus moet die jong speenkalf se rumenkapasiteit in ag geneem word. ’n Hoër digtheid voer moet gebruik word anders kan voerinname en diereprestasie beperk wees as gevolg van die kleiner rumenkapasiteit. Met ’n lae digtheid voer kan kalwers fisies nie genoeg droëmateriaal inneem om aan hul energie- en proteïenbehoeftes te voldoen nie.

Indien kalwers nie kruipvoer voor speen kry nie word hulle tydens die speenproses vir die eerste keer aan nuwe voere bekendgestel. Die rumenbakterieë wat aangepas is vir meestal melk en weiding moet tydens die periode aanpas om die nuwe voer te fermenteer. Dit neem 7 tot 14 dae vir die rumenmikrobiese bevolking om aan te pas by die nuwe rantsoen. Die aanpassing dra ook by tot verdere speenskok.

Liggaamskondisie en ouderdom van die koei:

Ouer koeie en eerste-kalf verse vat langer om weer op kondisie te kom. Wanneer die koei se kondisie daal tot onder 2,5 en die kalf ten minste 5 maande oud is, kan daar vroeër gespeen word. Sodoende sal die koei meer tyd hê om op kondisie te kom vir die volgende kalfseisoen.

Daar is verskeie metodes wat gebruik word om die kalf van sy ma te skei. Die metode wat gebruik word, word meestal bepaal deur die fasiliteite op die plaas, die mark en die tyd wat beskikbaar is.

RumiLick Accelerator (V24940) kan as byvoeding gegee word as ‘n kruipvoer en ook tydens die speenfase vir die uitgroei van diere. Deur RumiLick Accelerator as kruipvoer te voer gaan die kalf nie net ʼn beter speen gewig hê nie, maar dit gaan ook die koei help om op kondisie te bly. Omdat die kalf reeds aan kragvoer gewoond is tydens speen het dit ʼn drastiese verlaging in die speenskok.