Versgrootmaak

01 May 2017

Sedert 2013 word die De Heus Kaliber ® Kalfgrootmaakprogram suksesvol toegepas deur Daan Landman, Lactimar Edms Bpk, in die Eersterivier (Oos-Kaap) distrik. Lactimar se suiwelkuddes word onderskeidelik in drie stalle gemelk: jerseykoeie op die plaas Eersterivier, die frieskudde op die plaas Bergsig en kruise en jerseys op die plaas Hoffmansbosch. Die melkkoeie kalf op die verskeie plase, waarna die versies op die Kaliberprogram geplaas word. Die versgrootmaakprogram hanteer die verse as ’n gemengde kudde en daar word nie aan rasse voorkeur gegee nie.

Die Kaliber® Kalfgrootmaakprogram het die volgende eindresultate ten doel:

  • die grootmaak van kalwers om op ’n gesonde en ekonomiese wyse teen 24 maande ouderdom te kalf
  • goeie raamgroei en ontwikkeling van die kalf sonder om enige oortollige vetneerlegging te bewerkstellig; dus ʼn balans in gewig, hoogte en grootte van die vers met ’n sigbare toplyn, goeie sprong van rib en droë uierweefsel
  • goeie rumenontwikkeling om maksimaal gebruik te kan maak van ruvoer
  • ’n kalf wat op 85 – 90% van volwasse massa kan kalf
Lactimar se kalfgrootmaakprogram:

’n Gedeelte van die plaas Bergsig is daargestel vir die grootmaak en voorbereiding van vervangingsverse. Die projek word gelei deur Roan Nel, plaasbestuurder van Lactimar. Die kalwers word vir 2 – 3 dae by hul ma’s gelos om te verseker dat hul genoegsame biesmelk inneem. Daarna word hulle in kalfbehuising geplaas. Die kalfbehuising is eers aan die einde van 2016 in gebruik geneem, aangesien voorheen gebruik gemaak is van tradisionele kalfhokkies op weiding.

Die kalfbehuising het verskeie voordele vir Lactimar teweeg gebring naamlik:
  • seisoenale wisseling in temperatuur en weerstoestande kan nou met die nuwe behuisingsstelsel beter gereguleer word.
  • die behuising bevorder beter groei met 5 – 8 kg swaarder verse tussen rasse tydens spening in vergelyking met die hokstelsel. Verskalwers in die behuisingsstelsel toon beter daaglikse groei, met die gevolg dat die verwagte teikenmassa vinniger bereik kan word as met die ou oophok-stelsel
  • deur gebruik te maak van ‘n selfvoerder-sisteem wat ten alle tye ad lib voerinname verseker word voerinname beter beheer en die voer bly vars
Die gebruik van kalfbehuising is nie sonder spesifieke bestuursaspekte nie en sekere voorsorgmaatreëls wat in kalfbehuising van uiterse belang is, is die volgende:
  • higiëne en waterkwaliteit is van groot belang
  • hokke moet elke oggend skoongespuit word
  • kalwerhokke word 2 keer per week met ontsmettingsmiddel ontsmet, nadat hulle skoongemaak is
  • wanneer kalwers uit hokke verwyder word, word hokke beskuim en goed ontsmet

Om die behuising, asook die professionele versgrootmaakstelsel, soos dié wat Lactimar beoog om in 2017 met 1 500 versies in gebruik te neem en ten volle te benut, moet daar ook ag geslaan word op ‘n goeie voedingsstelsel om sodoende die beste resultate te kry. Vir dié doel maak Lactimar reeds gebruik van De Heus se Kaliber® Kalfgrootmaakprogram vir maksimale doeltreffendheid.

Die program bestaan uit 4 fases en Lactimar implementeer elke fase by Bergsig soos volg:

Beginfase (0 – 5 maande)

Die kalfbehuising bestaan uit 4 huise met 10 hokke elk waarin 5 kalwers per hok grootgemaak word, m.a.w. die behuising kan 200 kalwers hanteer. In die hokkies kry die kalwers 2 liter melk in die oggend en 2 liter melk in die aand. Daar is altyd vars water beskikbaar vir die kalwers in die kalfbehuising. De Heus se Kaliber® Starter pille word op ’n ad lib basis aan die kalwers voorsien d.m.v. selfvoerders. Die kalwers ontvang geen addisionele lusern of ruvoer nie. Die kalwers bly in die kalfbehuising tot ongeveer ’n ouderdom van 2 maande bereik word.

Die kalwers wat voor die ouderdom van twee maande na weidings moet skuif, word in groepe van 10 in kampe geplaas. Die kalwers ontvang melk uit ’n 210 liter plastiese blou drom met 12 spene waaraan die kalwers kan drink. De Heus se Kaliber® Starter pille word teen 1 kg/kalf/dag aan hulle voorsien. Die ouer kalwers sal De Heus se Kaliber® Starter pille teen 2 kg/kalf/dag ontvang. Daar is altyd vars water in die kampe beskikbaar. Die kalwers word op ’n ouderdom van 2 – 2,5 maande gespeen op grond van hulle ouderdom en voerinname en hul horings word terselfdertyd gebrand. Die kalwers word, nadat hulle gespeen is, in groepe volgens hul grootte van 80 – 100 kalwers geplaas en ontvang dan 2,5 kg De Heus Kaliber® Starter pille op Kikuyu-/Raaigrasweidings.

Jong kalffase (5 – 8 maande)

Die kalwers word op ’n ouderdom van ± 5 maande in groter groepe van ongeveer 150 – 200 kalwers geplaas. In dié ouderdomsgroep ontvang die kalwers De Heus Kaliber® Junior pille, op Kikuyu-/Raaigrasweiding. Daar is altyd vars water in die kampe beskikbaar. Die kalwers bly op die stelsel tot op ’n ouderdom van 8 maande.

Puberteitsfase (8 -15 maande)

Die ouderdomsgroep 8 -12 maande ontvang ‘n De Heus produk wat spesifiek vir hul omstandighede ontwikkel is teen 1 – 1,2 kg/kalf/dag op Kikuyu-/Raaigrasweiding.

Die kalwers word in ’n KI-groep geplaas vanaf 12 maande ouderdom en hulle ontvang dan ± 90 – 120 g De Heus RumiLick® Rainfos P9 meel. Die verskillende rasse word op die volgende gewigte gedek met genoeg voer op hande: friese 320 kg, kruise 270 kg en jerseys 240 kg. Die rasse is tussen 12 – 15 maande dekgereed. Al die groepe word met Jersey-semen geïnsemineer vir kalwingsgemak. Daar word baie ag geslaan daarop om diere in dié fase nie oorgewig te laat raak nie aangesien dit ‘n langtermyn effek op produksie kan hê.

Dragtige fase (15 – 24 maande)

Gedurende die dragtigheidsfase word dragtigheid onderhou deur die voeding konstant en van goeie gehalte te hou. Die verskeie rasse kalf almal op ’n ouderdom van ± 25 maande. Daar is tans verse wat op De Heus-voere uitgegroei is en wat ná 24 maande nou begin kalf. Dit dui reeds op die voordele wat daarin lê om ag te slaan op alle aspekte van die kalfgrootmaakprogram.

Roan Nel sê deurdat hulle De Heus se Kaliber® Kalfgrootmaakprogram volg, kry hulle goed uitgegroeide kalwers en geen vetneerlegging vind plaas nie. Die verse vreet pille op ’n vroeë ouderdom a.g.v. die feit dat rumenontwikkeling reeds vroeg plaasvind. Die kalwers het ’n goeie raam wat ontwikkel a.g.v. die Kaliber® Kalfgrootmaakprogram wat gevolg word. Die verse word in groepe hanteer en word volgens hul gemiddelde groei in verskeie groepe geplaas.

Daan Landman en Roan Nel vorm saam ‘n gedugte span wanneer dit by die grootmaak van hul verse kom. Hulle is beide baie tevrede met die groei wat hulle uit hul kalwers kry met die gebruik van De Heus se produkte. Lactimar volg die Kaliber® Kalfgrootmaakprogram streng met goeie sukses. De Heus is trots om betrokke te wees by so ’n professionele span.