Vlerke van vordering: Huidige markneigings

01 May 2017

Die volstruisindustrie word daagliks met nuwe uitdagings gekonfronteer en dit raak al hoe moeiliker vir produsente om ’n winsgewende bedryf te handhaaf.

Die laaste paar maande gaan groot dele van die Klein Karoo gebuk onder ernstige droogte met gevolglike groot tekorte aan lusern, die basis van baie volstruisprodusente se rantsoene. Die gevolg hiervan is dat baie lusern ingekoop moet word teen hoër kostes as self-geproduseerde lusern.

Hierdie stygende kostes vir die selfmengprodusente veroorsaak dat die aankoop van gebalanseerde rantsoene al hoe meer ’n opsie word. Die berekeninge wat volg kan die produsent help met sy besluit deur die marge bo voerkostes te bereken vir die aankoop van gebalanseerde rantsoene.

Die volgende riglyne kan gebruik word by die voer van aangekoopte gebalanseerde rantsoene:

Let wel, voerinnameberekenings is gedoen met ’n 15% betroubaarheidsinterval om voorsiening te maak vir fluktuasies in inname. Innames per kuiken is gemiddeld laer, maar om voorsiening te maak vir die begroting is dit effens oorskat.

Inkomste op ’n volstruis van 9 maande oud:

  • Velle: As die aanname gemaak word dat die vel 130 dm2 en tweedegraads is met klein knoppies is die inkomste per vel: 130 x R6,66 = R865,80
  • Vere: Inkomste op 6 maande skoongemaak: R200,00 en dan as hulle op 9 maande geslag word: R400,00
  • Vleis: As die aanname gemaak word dat die kuikens 43 kg uitslag en die vleis uitgevoer word, is die vleisprys R40,07 per kg
  • Dit wil sê: 43 kg x R40,07 = R1 723,01

Hierdie prentjie het egter verander met die onlangse uitbraak van die voëlgriepvirus wat tot gevolg gehad het dat alle uitvoere van vars volstruisvleis gestaak is. Die boere moet dus nou binnelandse pryse aanvaar wat baie laer is as die uitvoerpryse. Die ander opsie wat vleisverwerkers die boer bied is om reeds hitte-behandelde vleis uit te voer waarvan die pryse effens beter is as binnelandse pryse.

  • Vleis: Indien die aanname gemaak word dat die kuikens 43 kg uitslag en die vleis word binnelands bemark, is die vleisprys R14,68 per kg of as dit gekook en uitgevoer word, is dit R27,79 per kg.
  • Dit wil sê: 43 kg x R14,68 = R631,24 of vir die tweede scenario 43 kg x R27,79 = R1 194,97

Opsomming van die drie opsies:
Die tabel dui aan dat dit 3,95 maal meer winsgewend is uit ’n marge bo voerkoste oogpunt om vars vleis uit te voer as om binnelands te bemark. Die hittebehandelde vleis is die tweede beste scenario, maar daar is ook ’n limiet aan die hoeveelheid vleis wat op dié manier verwerk kan word.

Weens die feit dat die produsent nie altyd sy eksterne omstandighede of marktoestande kan beheer nie wys hierdie senario dat uit ’n marge bo voerkoste oogpunt die produsent steeds in die swart opereer met die aankoop van ’n gebalanseerde rantsoen. Indien ander direk geallokeerde kostes ook in ag geneem gaan word, kan die prentjie drasties verander en die ordegrootte van skaal begin ook al hoe meer ’n rol speel.

De Heus bied graangristing opsies vir die produsente wat graan het en wat graag volvoer wil inkoop.  Met die opsie kan boere self geproduseerde grane verskaf en in voermengsels gebruik. Gristing opsies kan op verskeie grondstowwe gedoen word en het ʼn positiewe uitwerking ten einde voerpryse te kan verlaag. Ander opsies om die moeilike tyd te oorbrug sluit in om voëls op aangeplante weidings te laat wei en graan en of volvoere vir hulle te voer saam met die weidings. Daar moet egter water wees om hierdie opsie toe te pas. 

My opinie is daar moet hande gevat word in die industrie tussen al die rolspelers en daar moet 'n nismark geskep word vir verwerkte volstruisvleisprodukte soos byvoorbeeld salami, droëwors en moontlik ‘bacon’, om hierdie probleem met uitvoere van vars vleis te oorbrug en sodoende 'n volhoubare toekoms vir die industrie te verseker.